Khuôn khổ thử nghiệm pháp lý (regulatory sandbox) là công cụ quản lý hiện đại cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ tài chính mới trong môi trường kiểm soát. Đây là giải pháp cân bằng giữa yêu cầu quản lý an toàn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giúp cơ quan quản lý xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng thực tiễn.

Báo cáo của CGAP (thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới) nhấn mạnh rằng sandbox không nên áp dụng một cách mặc định. Trước khi triển khai, cơ quan quản lý cần đánh giá tính cần thiết, so sánh với các công cụ thay thế như trung tâm đổi mới hay mô hình “thử và học”. Quy trình ba bước được khuyến nghị gồm: xác định mục tiêu chính sách, xem xét công cụ thay thế, và đánh giá mức độ cần thiết của thử nghiệm thực tế.

Một ví dụ từ Singapore là startup PolicyPal đã ứng dụng công nghệ NLP để phân tích hợp đồng bảo hiểm trong khuôn khổ sandbox và được chứng nhận ra thị trường. Để thiết kế sandbox hiệu quả, cần làm rõ điều kiện tham gia, giới hạn thử nghiệm, cơ chế quản trị và lộ trình chuyển đổi. Sandbox chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm nhân sự chuyên trách, vận hành rõ ràng và gắn kết với thị trường. Nếu được áp dụng đúng cách, đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp Việt Nam phát triển tài chính số và đảm bảo an toàn hệ thống.